Bir yapı markete girdiğinizde veya ustayla konuştuğunuzda "Bu tam silinebilir", "Yok o nefes alır", "Saten yapalım jilet gibi olsun" sözleri arasında kayboluyor musunuz? 10 yılı aşkın süredir şantiyelerde toz yutan bir iç mimar olarak gerçekleri anlatıyorum.
1. Kavram Karmaşasını Çözelim: Hangisi Ne İşe Yarar?
Türkiye'de boya denince akla gelen üç ana oyuncu vardır: Plastik, Silikonlu ve Saten. Gelin bunları teknik terimlere boğulmadan inceleyelim.
A. Plastik Boya (Eskilerin Vazgeçilmezi)
Su bazlıdır, ekonomiktir ve mat bir görünümü vardır. Duvarın nefes almasını en iyi sağlayan boya türüdür. Ancak çok kritik bir dezavantajı vardır.
- Dezavantajı: Plastik boya silinmez. Leke tuttu mu, silmeye çalıştığınızda bezde boyanın rengini görürsünüz. Leke çıkar ama boya da çıkar.
- Nerede Kullanılır? Ben projelerimde tavanlar haricinde artık pek önermiyorum. Sadece çok düşük bütçeli tadilatlarda veya kiracı sirkülasyonunun hızlı olduğu yerlerde tercih edilebilir.
B. Silikonlu Boya (Günün Yıldızı)
Piyasanın %80'inin tercihi. İçindeki silikon katkısı sayesinde yüzeye iyi yapışır, esnektir ve çatlamaya dirençlidir.
- Avantajı: Silinebilir (hatta bazıları yıkanabilir) ve neme dayanıklıdır.
- Dikkat: "Silikonlu" demek "parlak" demek değildir. Mat, ipek mat ve yarı mat çeşitleri vardır.
- Nerede Kullanılır? Salon, çocuk odası, mutfak dahil evin her yerinde.
C. Saten Boya (Duvarın Makyajı)
Halk arasında "yağlı boya gibi parlak" olarak bilinse de, asıl olayı pürüzsüz dokusudur.
2. Mat mı, İpek Mat mı? (Parlaklık Meselesi)
Boya türünü (genelde silikonlu) seçtikten sonra karar vermemiz gereken şey parlaklık seviyesidir.
- Tam Mat: Kusurları harika gizler. Işığı yansıtmaz, modern bir hava verir. Ancak silinme performansı parlak boyalara göre bir tık düşüktür.
- İpek Mat (Yarı Parlak): Türkiye'de en çok sattığımız "yumurta kabuğu" parlaklığıdır. Işığı hafif yansıtır, ferah gösterir ve en iyi silinebilen yüzey budur. Bez üzerinde kayar gider.
"Usta Tavsiyesi: Eğer duvarlarınız çok düzgün değilse (eski binalar, pürüzlü sıvalar), tam mat boyaya yönelin. İpek mat, duvardaki eğriliği belli eder."
3. Odaya Göre Seçim Rehberi
Bir iç mimar olarak evinizi geziyor olsaydım, oda oda şunları önerirdim:
Koridor ve Antre
Burası trafiğin en yoğun olduğu yer. Omuz sürtmesi, çanta çarpması boldur.
Seçim: Kesinlikle Tam Silinebilir Silikonlu (İpek Mat).
Salon
Seçim: Işık alıyorsa İpek Mat (şık durur), ışık azsa ve duvarlar eskiyse Mat Silikonlu.
Yatak Odası
Dinlenme alanıdır. Parlak duvarlar gece lambasında göz yorar.
Seçim: Tam Mat Silikonlu. Huzurlu ve derin bir görünüm sağlar.
Mutfak
Buhar ve yağ sıçraması riskine karşı neme dayanıklı, silikon katkısı yüksek boyalar seçilmelidir. Bazı markaların "Mutfak/Banyo" özel serilerini tavsiye ederim.
4. Ustaların Söylemediği Püf Noktalar
Astar Meselesi Hayatidir
Tadilat yaparken boyadan kısmayın ama astardan hiç kısmayın. Koyu renkten açık renge geçerken veya saten alçı üzerine ilk kez boya yaparken "Geçiş Astarı" şarttır. Astar atılmazsa, 2 katta kapanacak duvarı 4 katta kapatamazsınız, boyaya verdiğiniz para artar.
Renk Kartelası Yanılgısı
Yapı marketteki floresan ışıklar altında seçtiğiniz "Bej" rengi, evinizin sarı ışığında "Pembe" görünebilir.
"Silinebilir" Kelimesine Aldanmayın
Ucuz silikonlu boyalar silince "parlama" yapar. Leke çıkar ama sildiğiniz yer parıl parıl parlar. Kaliteli markaların (Jotun, Filli Boya, Dyo, Polisan gibi) üst segment ürünleri bu parlamayı yapmaz.
Son Uyarı: Tavanlar
Tavana sakın silikonlu duvar boyası sürmeyin. Tavanın nefes alması lazım. En ucuz ve temiz çözüm klasik Plastik Tavan Boyasıdır.
Unutmayın, boya sadece renk değildir; evin cildidir. Cildinize nasıl iyi bakıyorsanız, duvarlarınıza da doğru malzemeyi seçmek evin ömrünü uzatır.
