Meslek hayatım boyunca girdiğim yüzlerce evde, özellikle çocuklu ailelerin bana sorduğu ilk soru şudur: "Mimar Bey, çocuğum duvarı çizerse gerçekten sadece bezle silip geçebilecek miyim?"
Piyasada "tam silinebilir", "asla leke tutmaz" gibi iddialı sloganlarla satılan çok fazla ürün var. Ancak bir uygulayıcı olarak size dürüst olmam gerekirse: Sihirli bir boya yoktur, doğru boya ve doğru uygulama vardır.
Gelin, boya kutularının üzerindeki pazarlama cümlelerini bir kenara bırakalım ve şantiyede işin gerçeğinin nasıl olduğuna bakalım.
Silinebilir Boya Tam Olarak Nedir?
Halk arasında "silinebilir boya" olarak bilinen ürünler, teknik olarak genellikle su bazlı ve silikon katkılı boyalardır. İçeriğindeki silikon, boyaya esneklik kazandırır ve yüzeyin su iticiliğini artırır. Bu sayede, duvara sıçrayan çay lekesi veya çamurlu bir el izi, boyanın gözeneklerine hemen işlemez; yüzeyde asılı kalır. Ancak burada çok önemli bir ayrım var: Her silikonlu boya, aynı derecede silinebilir değildir.
Parlaklık Oranı Her Şeydir (Mat vs. İpek Mat)
Dekorasyon dergilerinde o gördüğünüz kadifemsi, ışığı yansıtmayan "Tam Mat" duvarlar harika görünür, kabul ediyorum. Ancak evde küçük bir sanatçı (çocuğunuz) varsa, tam mat boyalar sizin düşmanınızdır.
- Tam Mat Boyalar: Yüzeyleri pürüzlü ve gözeneklidir. Lekeyi emer ve silmeye çalıştığınızda boya parlar (buna sektörde "yanma" deriz).
- İpek Mat / Yarı Mat Boyalar: İşte çocuklu evlerin kahramanı budur. Yüzeyi hafif kaygandır, ışığı biraz yansıtır ama bezin yüzeyde kayıp gitmesini sağlar. Leke tutmama konusunda en yüksek performans buradadır.
Çocuklu Evler İçin Marka ve Ürün Deneyimlerim
Sahada ustalarımla beraber kullandığımız ve "baş ağrıtmayan" favorilerimizden bazılarını, reklam amacı gütmeden, tamamen performans bazlı paylaşıyorum:
1. "Bütçem Var, En İyisi Olsun" Diyenlere: Jotun Fenomastic Serisi
Jotun'un özellikle "My Home Rich Matt" veya "Wonderwall" serileri, mat görünüp silinme özelliği yüksek olan nadir boyalardandır. Ancak maliyeti diğerlerine göre yüksektir. Uygulaması ustalık ister, hata kabul etmez.
2. "Fiyat/Performans Dengesi İstiyorum" Diyenlere: Filli Boya Momento Silan
Türkiye'de en çok sattığımız ve uyguladığımız boyadır. Ustalar da sever çünkü hatayı kapatır. "Tam Silinebilir" iddiasının hakkını büyük oranda verir. Ketçap lekesini bile (kurumadan müdahale ederseniz) çıkarabilirsiniz.
3. Alternatifler: Polisan Elegans ve Marshall Sil-Pak
Bu ürünler de yarı mat (ipek mat) kategorisinde oldukça dayanıklıdır. Polisan'ın esnekliği çatlamalara karşı da iyidir.
Ustaların Söylemediği "Gizli" Püf Noktaları
Boya kutusunu aldınız, en iyi ustayı tuttunuz ama yine de sonuç hüsran olabilir. Neden mi? Çünkü genelde şu detaylar atlanır:
1. Astar Hayat Kurtarır (En Önemli Kural)
Duvarınızda şu an plastik boya veya kalitesiz bir boya varsa, üzerine dünyanın en pahalı silinebilir boyasını da sürseniz performans alamazsınız. Boyanın yüzeye tutunması ve "film tabakası" oluşturması için, boyadan önce mutlaka Geçiş Astarı kullanılmalıdır. Astar yoksa, boya duvara emilir ve silerken boyayı da sökersiniz.
2. "Kürleşme" Süresini Bekleyin
Bu hatayı çok görüyorum. Boya bitti, ertesi gün çocuk duvara leke sürdü ve siz hemen sildiniz. Sonuç: Boya çıktı. Bilinmesi gereken: Boya duvarda 2-3 saatte kurur ama kimyasal olarak sertleşmesi (kürleşmesi) yaklaşık 20-30 gün sürer. İlk bir ay duvarlarınıza "bebek gibi" davranın, sert silmeyin.
Özet: Alırken Neye Dikkat Etmelisiniz?
Marketten peynir alır gibi boya almayın. Nalburda veya yapı markette şu üç soruyu sorun ve cevabını kontrol edin:
- Bu boya tam silinebilir mi? (Sadece silikon katkılı olması yetmez, tam silinebilir olanda ısrarcı olun).
- Parlaklık derecesi nedir? (Çocuklu ev için "İpek Mat" veya "Yarı Mat" isteyin).
- VOC değeri düşük mü? (Çocuğunuzun sağlığı için kokusuz ve su bazlı olduğundan emin olun).
Son Söz
Eviniz bir müze değil, yaşanılan bir yuva. En kaliteli boyayı da sürseniz, zamanla ufak tefek deformasyonlar olacaktır. Ancak doğru seçimle (İpek mat ve kaliteli bir astar uygulamasıyla), duvarlarınızı her sene boyatmak yerine sadece nemli bir bezle silerek temiz tutma sürenizi 4-5 yıla kadar uzatabilirsiniz.
Eğer şu an tadilat aşamasındaysanız veya boya seçimi yapacaksanız, aklınıza takılan spesifik bir marka veya renk olursa sormaktan çekinmeyin.
