Şantiyede veya ev yenileme projelerinde müşterilerimden en sık duyduğum cümle şudur: "Duvarları hallettik ama tavana bakınca fırça izinden başım dönüyor."
Tavan boyamak, duvar boyamaya benzemez. Işık tepeden değil yandan (pencereden) geldiği için en ufak bir hatayı, rulo izini veya dalgalanmayı affetmez. Yerçekimine karşı savaştığınızı da eklersek, fiziksel olarak da yorucudur. Ancak korkmayın. Doğru malzeme, doğru kıvam ve birkaç "usta işi" teknikle, jilet gibi pürüzsüz bir tavan elde etmeniz mümkün. İşte yılların getirdiği tecrübeyle tavan boyamanın anatomisi.
1. Hazırlık: Savaş Alanını Kurmak
Boya kutusunu açmadan önce yapmanız gerekenler, işin %60'ıdır. İyi bir hazırlık, boya sıçramasını temizlemekle geçecek saatlerinizi kurtarır.
- Odayı Boşaltın veya Ortaya Toplayın: Eşyaları odadan çıkarmak en iyisidir. Çıkaramıyorsanız odanın tam ortasına toplayın ve üzerlerini kalın bir "hışır örtü" ile kapatın.
- Zemin Koruması: Tavan boyası, duvar boyasına göre daha akışkandır ve yerçekimi yüzünden daha çok damlar. Zemini mutlaka kalın koruma örtüsü ile kaplayın ve bantlayın. Gazete kağıdıyla uğraşmayın, boyayı emip parkeye geçirir.
- Maskeleme Bandı: Duvar ile tavanın birleştiği kartonpiyer altına maskeleme bandı çekin. Bu, duvarınıza boya bulaşmasını engeller.
2. Malzeme Seçimi: Ucuza Kaçılmayacak Yer
Marketteki en ucuz ruloyu alırsanız, tavanınızda rulonun tüylerini toplamak zorunda kalırsınız.
- Rulo Seçimi: İpli (polyamid) rulo yerine, tavan için özel üretilmiş, damlatma yapmayan, saten rulo veya mikrofiber rulo tercih edin. Bunlar boyayı daha iyi tutar ve sıçratmayı azaltır.
- Sırık (Uzatma Sapı): "Ben sandalyeye çıkar yaparım" demeyin. Sırık kullanmak sadece boyunuza yetmek için değildir; ruloya eşit baskı uygulamanızı sağlar. Yakından boyadığınızda kolunuz yoruldukça baskı azalır ve dalgalanma oluşur. Sırık, bu işin en büyük sırrıdır.
- Kestirme Fırçası: 3 veya 4 numara, kılları dökülmeyen kaliteli bir fırça edinin.
3. Boyanın Kıvamı: "Yoğurt Kıvamı" Efsanesi
Tavan boyaları genellikle yoğun kıvamlıdır ve mutlaka su ile inceltilmelidir.
Karıştırma işleminde sadece yüzeyi değil, dibe çöken tortuyu da karıştırmak için temiz bir sopa veya mikser ucu kullanın.
4. Uygulama: İz Bırakmamanın "Altın Kuralları"
İşte işin teknik kısmı burada başlıyor. Tavan boyasında iz kalmasının sebebi genelde boyanın kurumaya başladığı noktaya tekrar rulo sürülmesidir.
Adım 1: Önce Kestirmeler
Tavanın duvarla birleştiği köşeleri ve avize diplerini fırça ile boyayın. Biz buna "kestirme atmak" deriz.
Usta İpucu: Kestirmeyi tüm odaya yapıp sonra ruloya geçmeyin. Boya kurursa rulo iziyle fırça izi arasında ton farkı oluşur (buna "çerçeve etkisi" denir). Bir duvarın kestirmesini yapın, hemen o kısmın rulosunu yapın. Yani "yaş üstüne yaş" çalışın.
Adım 2: Işığın Yönüne Göre Boyama
Boyayı her zaman pencereden içeriye doğru, yani ışığın geliş yönüne paralel sürün. Eğer ışığa dik (enine) boyarsanız, her rulo geçişi gölge yapacak ve izler daha belirgin olacaktır.
Adım 3: Tarama Tekniği (W Metodu Değil!)
Duvar boyarken W veya V çizerek boyarız ama tavanda bu risklidir.
- Ruloyu boya tepsisindeki ızgarada iyice gezdirin (boya damlamamalı ama rulo dolu olmalı).
- Tavana sürerken aşırı bastırmayın, rulo kendi ağırlığıyla dönmeli.
- Şeritler halinde ilerleyin. Bir şeridi boyarken, bir önceki şeridin yaklaşık 5-10 cm üzerine taşırarak (bindirme yaparak) ilerleyin.
En Önemli Kural: Bir şeridi bitirmeden veya tavanın yarısında mola vermeyin. Boya kurumadan tüm tavanı bitirmelisiniz. Islak boya ile kurumaya yüz tutmuş boya birleşirse iz kaçınılmazdır.
5. Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Rulo İzi Kaldı, Ne Yapmalıyım?
Boyarken gördüğünüz izler bazen sadece ıslaklıktır. Tavan tamamen kurumadan (en az 4-6 saat) panik yapıp tekrar üzerinden geçmeyin. Oraya tekrar dokunmak, yarı kurumuş boyayı yolmanıza ve izin kalıcı olmasına sebep olur. Kurumasını bekleyin, gerekirse ikinci katı atın.
Baloncuklanma Oluyor
Muhtemelen ruloyu çok hızlı hareket ettiriyorsunuz veya yanlış rulo kullanıyorsunuz. Hızınızı düşürün, sakin ve ritmik hareketlerle boyayın.
İkinci Kat Gerekli mi?
Tavan çok kirli değilse veya renk değişimi yapmıyorsanız tek kat kaliteli boya yetebilir. Ancak profesyonel bir sonuç için, ilk katı astar niyetine düşünüp, 3-4 saat sonra ikinci katı (ışık yönüne paralel şekilde) atmanızı öneririm. İkinci kat, dalgalanmaları örter.
- Sırık kullanın (Yorulmazsınız ve eşit baskı yaparsınız).
- Işık yönüne (pencereden odaya) doğru tarama yapın.
- Odayı tek seferde, ara vermeden bitirin.
- Boyayı çok sulandırmayın.
Bu teknikleri uyguladığınızda, kuruduktan sonra kafanızı kaldırıp baktığınızda göreceğiniz tek şey; temiz, ferah ve pürüzsüz bir beyazlık olacaktır. Kolay gelsin!
